“Tôi vẫn từng nghĩ là vấn nạn của thế giới ngày hôm nay là do người Hồi giáo gây ra. Nhưng hôm qua tôi đến thăm một đền thờ Hồi giáo và tôi đã chứng kiến cách mà các giáo sỹ Hồi giáo và những người khác đón tiếp chúng tôi.
“Sau đó tôi đã tham dự vào buổi cầu nguyện của những người bạn này và tôi tự nhủ: Làm sao mà những con người này có thể lại là nguyên nhân của những vấn đề nan giải của thế giới? Tôi quyết định sẽ không bao giờ xét đoán người khác dựa trên tôn giáo nữa”.
Trên đây là lời tâm sự của George, một thiếu niên 14 tuổi ở Kerala, ở miền cực nam Ấn Độ. George là một cậu bé nhanh nhạy và thông minh. Em nhận xét như vậy sau khi tham gia một cuộc thực tập diễn ra vào tháng 8 năm ngoái tại Coimbatore bên Ấn Độ, chung quanh đề tài: Chúng ta hãy Xây dựng một Thế giới thích hợp với Trẻ em.
Đây là một sự kiện độc đáo nhưng không phải là duy nhất vì nó đã từng được tổ chức ở những nước Thụy Điển, Colombia và Thụy Sỹ, và trong tương lai là ở Tanzania Nhật Bản.
Tôi đã tìm hiểu thêm về những buổi thực tập như vậy trong một lần trao đổi với bà Agneta Ucko, một nhà thần học theo phái Lu-tê-ro, khoảng sáu chục tuổi và nói năng nhẹ nhàng kín đáo, người Thụy Điển.
Theo những sáng kiến khác nhau của tổ chức Aregatou, bà đã thành lập một nhóm nghiên cứu gồm một vị lãnh đạo tôn giáo, các nhà giáo dục, các triết gia và những người dấn thân cho công cuộc đối thoại liên tôn giáo (Gnrc), đến từ những vùng khác nhau trên thế giới và trên hết là họ thuộc về những tôn giáo khác nhau. Công việc của họ là: tìm ra được cách thức dạy dỗ những giá trị đạo đức cho trẻ em.
“Sau hai năm tìm tòi, chúng tôi cuối cùng đã hoàn tất được một phần. Thế nhưng… đó lại từ người lớn mà ra! Trẻ em sẽ phản ứng như thế nào đây?”
Và thế là ý tưởng về những buổi thực tập ra đời. Đây là những nơi thí nghiệm thật sự, là nơi mà những người hoạt náo viên có khả năng, có kinh nghiệm trong quá khứ về lãnh vực thanh thiếu niên, được mời đến để thử nghiệm phương pháp này.
Phương pháp được đặt nền tảng trên 2 thái độ tinh thần căn bản: Lòng tôn trọng người khác và thiện chí muốn thay đổi thế giới. Cả hai thái độ này có 2 con đường hành động: 1). Lòng tôn trọng và thương cảm 2). Sự hoà giải và trách nhiệm.
Công việc của bà Agneta và đội ngũ của bà là chọn lựa và sắp xếp kỹ càng những từ ngữ và ý niệm. Đây là một nỗ lực để tìm xem những điều mà mỗi tôn giáo có thể thật sự chấp nhận, như là những giá trị căn bản cho nhân loại và phương cách tốt nhất để biểu hiện chúng.
Chị Minoti Aram, vị chủ tịch đương thời, một phụ nữ có sức mạnh bất khuất của những con người cả một đời chiến đấu cho công lý và hoà bình, đã nói với tôi: “Đó là lý do tại sao chúng tôi đã tóm kết trong bốn chữ: tôn trọng, đồng cảm, hoà giải và trách nhiệm. Bốn từ này có vẻ như làm cho mọi người cảm thấy thoải mái, cả những người không theo tôn giáo nào hết.
Và giờ đây chúng tôi đang ở Coimbatore.
Chúng tôi đến Shanti Ashram, một nơi tôi quen thuộc trong nhiều năm nay. Hình như đây là một trường lý tưởng cho một kinh nghiệm như thế.
Thật vậy môi trường thí nghiệm có vai trò tối quan trọng trong sự thành công của bất cứ thí nghiệm nào. Và Shanti Ashram là một môi trường thí nghiệm lý tưởng.
Đó thật sự là lý do tại sao Shanti Ashram đã được thành lập.
“Khi chúng tôi bắt đầu tại đây, ở Kovaiphudoor, chồng tôi, tiến sỹ Aram, đã mô tả kế hoạch của chúng tôi như là một nơi thí nghiệm để cho thấy cách để trở nên một phần của giải pháp chứ không phải là của vấn đề”.
Đây là nơi mà 60 thiếu niên nam nữ đến từ 8 quốc gia và 8 tiểu bang của Ấn Độ gặp gỡ và sống với nhau trong bốn ngày. Tôi rất ấn tượng về Bea, một em từ Libăng, và Hint, một em từ Jordani. Cách đây 3 tuần, các em đã tham dự một cuộc thực tập Gncr khác ở Geneva, bên Thụy sỹ.
Bea kể: “Trong khi em đang ở Geneva thì chiến tranh bùng nổ trên quê hương em. Em không về nhà được. Vì vậy Hint đã mời em đến Amman với bạn. Sau đó chúng em quyết định tham dự cuộc thực tập này ở Ấn Độ.
“Khi Bea ý thức được là mình không thể về lại được Libăng”, Hint tiếp lời, “Em đã mời bạn đến nhà em ở Jordani. Bea có thể ở với em cho đến khi hoà bình trở lại ở quê nhà”.
Kinh nghiệm của Bea và Hint hình như đem đến câu trả lời cụ thể cho những thảm kịch mà chúng ta thấy cứ diễn ra mỗi tối trên truyền hình.
Cuộc thực tập diễn ra qua nhiều giai đoạn: các bài học, các cuộc họp nhóm và các trò chơi; thế nhưng có hai kinh nghiệm đã đặc biệt có ảnh hưởng trên các em tham dự. Đó là cuộc thăm viếng các nơi thờ phượng của các tôn giáo khác nhau, và một vòng tham quan các làng mặc ở gần Coimbatore.
Chính tại nơi này George đã hiểu ra rằng người Hồi giáo rất khác với những gì em nghĩ về họ, nhưng em không p
hải là người duy nhất. Tại một đền thờ ở Perur, một ngôi đền tuyệt đẹp có từ thế kỷ 12, tôi cũng đã có cơ hội nói chuyện với Varun, một em theo đạo Ấn giáo và Housefa, một em theo đạo Hồi giáo.Đến gần các em, tôi hỏi thẳng Varun: “Các em đang làm gì vậy?”
Không chần chừ, em trả lời ngay: “Housefa theo đạo Hồi và chưa biết những vị thần trong ngôi đền này cho nên em giải thích cho bạn vì nếu bạn hiểu biết hơn về tôn giáo của em thì bạn cũng sẽ hiểu em hơn.
Trong một trò chơi ngày hôm truớc, Varun đã bị cuốn hút vào cuộc tranh đua nhiều đến nỗi sẵn sàng chống đối để bảo vệ quyền lợi mình. Nhưng giá trị hoà giải đã được giới thiệu cho các em, em đã đón nhận và đã hoàn toàn thay đổi cách hành xử của mình.
Bốn ngày thực tập đã thật sự làm cho những hàng rào ngăn cách giữa các em phải sụp đổ. Vào buổi tối cuối cùng tất cả các em đã nói vể lòng quyết tâm thay đổi thế giới của mình, hay đúng hơn, như một em đã đề nghị, thay đổi “thế giới của tôi”. “Nếu chúng ta không thay đổi môi trường của chính mình thì thế giới sẽ không bao giờ thay đổi”.
Neethu, một em gái đến từ Delhi, đã quả quyết với mọi người là em sẽ rủ bạn bè cùng nhau làm một cái gì đó có tính cách xây dựng, lánh xa truyền hình và trò chơi điện tử. Em Januka, đến từ Katmandu, thì hứa sẽ làm việc phục vụ người dân trong những ngôi làng ở quê hương em, một trong những nơi nghèo nhất thế giới.
Em Anan, một em theo Hồi giáo, đã nói một cách đầy tự tin: “Mình xin nói với các bạn là mình sẽ cố gắng thay đổi thế giới chung quanh mình, trong khả năng giới hạn của mình”. Rồi em bật khóc. Thật vậy, mọi người đã xúc động vì sau một kinh nghiệm như thế này, hình như các em không còn có thể từ giã nhau được nữa. Một em trai đã giúp Anan bằng cách nói vào: “Chúng ta không thể khóc được. Tốt hơn là chúng ta hãy vui lên vì chúng ta bây giờ có thể làm một cái gì đó trong thế giới chung quanh chúng ta”.
Ngày hôm sau, các trường học ở Coimbatore mừng ngày Hiroshima. Tại ngôi trường rộng lớn Dwarf Pakhiwala, 250 thiếu niên nam và nữ đã chia ra thành bốn nhóm thực tập: lòng tôn trọng, đồng cảm, hoà giải và trách nhiệm. Các hoạt náo viên rút vào phía sau, để các em Varun, Anan, George, Neethu và những em khác đảm nhiệm vai trò lãnh đạo và điều khiển cùng tạo hứng khởi cho các em khác nhờ vào hoa trái của kinh nghiệm mà các em đã trải qua: Đó là chúng ta có thể tôn trọng lẫn nhau và thay đổi thế giới này.
Phương pháp do Agneta Ucko và đội ngũ của chị tìm được, rõ ràng đã thành công tại đây, ở Coimbatore. Có lẽ trên hết là nhờ công của một nhóm bảy hoạt náo viên xuất sắc đến từ bốn quốc gia, ba lục địa và bốn tôn giáo khác nhau. Họ đã là những người đầu tiên thực hành lòng tôn trọng, đồng cảm, hoà giải và trách nhiệm. Nguồn gốc khác nhau của họ khiến người ta nghĩ ngay đến căng thẳng, đối chọi và cách nhìn khác nhau. Thay vì vậy, những gì diễn ra ở đây đã trở nên một tài sản chung quý giá về sự khác biệt. Đã có một khả năng trao đổi tuyệt hảo. Không hề có một chút xung đột hay cãi cọ nào.
Vào lúc cuối, một người lớn đưa các học sinh đến từ Nepal hỏi: “Các em đã làm việc với nhau được bao nhiêu lâu?” Các em đã trả lời “Ba ngày ạ”.
Có lẽ bí quỵết của những lần thực tập này, nằm ở nhóm người này.
Doni, một người Ấn Độ, giải thích: “Chúng tôi đã gặp nhau lần đầu tiên tại đây vào ngày hôm truớc buổi thuyết trình để làm việc hoạt náo viên. Đối với tất cả chúng tôi đây là một cuộc thực tập chung để hiểu nhau, để trình bày những gì chúng tôi muốn chuyển tải, cách chúng tôi điều hành những buổi thực tập khác nhau và nhiều chương trình, từng ngày một. Chúng tôi chia sẻ với nhau bài vở, tài năng, ý tưởng và kinh nghiệm của mình. Tôi đã đem bao nhiêu là ý tuởng đến để đề nghị với người khác. Thế rồi tôi hiểu là điều quan trọng nhất là phải gạt qua một bên tất cả những gì tôi
mang đến để có thể mở rộng lòng ta với những đề nghị của các hoạt náo viên khác”.
Sự thật là tất cả những người khác cũng làm như vậy và sự thông cảm giữa họ với nhau đã thật hoàn hảo.
